Category Archives: Rocznice

Uroczystość przy Płycie Czerniakowskiej

            16 września 1944  około godz. 4 rano  na lewym brzegu Wisły w pobliżu ul. Wilanowskiej wylądowała  pierwsza  grupa około  60 żołnierzy 9 Pułku Piechoty 3 Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta 1 Armii Wojska Polskiego. W tym czasie w rękach powstańców znajdował się niewielki fragment Górnego Czerniakowa, ograniczony ulicami: Zagórną, Czerniakowską, Okrąg i Ludną oraz brzegiem Wisły. W miejscu, gdzie lądowali polscy żołnierze, w 1951 wzniesiono pomnik w formie płyty, zaprojektowany przez Zygmunta Stępińskiego i Kazimierza Marczewskiego. Na kamiennym podwyższeniu znajduje się brązowa tablica, obrzeżona ozdobnym fryzem, na którym wyryto tekst:

Na tym wybrzeżu
w dniach
od 16 do 23 września 1944 r.
Oddziały 3 ciej Dywizji
Piechoty Wojska Polskiego
wspierane przez artylerię
i lotnictwo radzieckie –
śpiesząc na pomoc walczącemu
ludowi Warszawy –
po sforsowaniu Wisły, stoczyły
nierówny bój z przeważającymi
siłami wojsk hitlerowskich.

Śmiercią walecznych zginęło
2056 żołnierzy i oficerów
Wojska Polskiego
i Armii Radzieckiej,
oraz setki powstańców
Czerniakowa i Solca.
Chwała Bohaterom
poległym za wolność
Ojczyzny.

            W 74. rocznicę tych wydarzeń, w dniu 25.09.2018 r.,  Stowarzyszenie „Pokolenia” zorganizowało uroczystość w której brała udział także delegacja naszego Koła w składzie: st. chor. szt. Jan Mazur – przewodniczący delegacji, Krystyna Romańczuk i mjr Tadeusz Bomze. W uroczystości wzięli także udział: por. Ludwik Bender, mjr Jan Dźwigała i por.  Józef Kmera.
Uroczystością kierował i przemówienie wygłosił nowo mianowany gen. bryg. Bogdan Pokrowski. Asystę honorową wystawił Pułk Reprezentacyjny  WP.

Foto i opracowanie: Jan Dźwigała

Pierwsze dni obrony Warszawy w 1939 r.

Od 1 do 6 września 1939 walkę w obronie stolicy prowadziła Brygada Pościgowa oraz pododdziały Ośrodka Obrony Przeciwlotniczej Warszawa i mieszkańcy miasta zorganizowani w ramach biernej OPL.

           3 września minister spraw wojskowych, gen.dyw. Tadeusz Kasprzycki, rozkazał gen.bryg. Walerianowi Czumie zorganizować obronę miasta przed zagonem pancerno-motorowym zmierzającym z kierunku południowo-zachodniego (niemiecki XVI Korpus Pancerny). Pierwszy Sztab Obrony Warszawy stanowili oficerowie Komendy Głównej Straży Granicznej. Szefem Sztabu mianowany został płk dypl. Tadeusz Tomaszewski. Do obrony stolicy skierowano oddziały 5 Dywizji Piechoty z Odwodu Naczelnego Wodza. 6 września Prezydent RP Ignacy Moscicki, wobec bezpośredniego zagrożenia natarciem niemieckim, ewakuował się do Nałęczowa. Około 2.00 w nocy 7 września Warszawę opuścił rząd, a Naczelny Wódz Edward Śmigły – Rydz wyjechał do Brześcia. Począwszy od 6 września rozpoczęło się także formowanie obrony cywilnej oraz Robotniczej Brygady Obrony Warszawy. 6 września, krótko przed północą, szef propagandy w Sztabie Naczelnego Wodza płk Roman Umiastowski wezwał przez radio mieszkańców Warszawy do udziału w budowie barykad i umocnień wobec bezpośredniego zagrożenia miasta przez Niemców. Jednocześnie wezwał wszystkich mężczyzn zdolnych do noszenia broni, a nie powołanych dotychczas do wojska, do bezzwłocznego opuszczenia stolicy i udania się na wschód, gdzie mieli zostać zmobilizowani. Jeszcze przed świtem 7 września tysiące osób zaczęło opuszczać Warszawę w kierunku wschodnim. 8 września ok. godz. 14.00–15.00 oddziały niemieckiej 4 Dywizji  Pancernej https://pl.wikipedia.org/wiki/4 _Dywizja_Pancerna_(III_Rzesza) zajęły Okęcie-Włochy wraz z lotniskiem, a po godz. 17.00 od strony Woli i Ochoty dotarły do obrzeży Warszawy, gdzie weszły w styczność bojową z obrońcami. Niemcy wycofali się jednak przekładając atak na kolejny dzień.8 września rano od tej samej strony rozpoczął się atak Wehrmachtu na Warszawę. Niemcy próbowali zdobyć stolicę Polski z zaskoczenia siłami dwóch dywizji pancernych (1 i 4 DPanc), które 6 września dokonały skutecznego przełamania frontu polskiego pod Piotrkowem Trybunalskim.

Pomnik Barykada Września – pomnik według projektu prof. Juliana Pałki, mieszczący się w Warszawie, na południe od skrzyżowania ul. Grójeckiej z ulicami Stefana Banacha i Bitwy Warszawskiej 1920 r. Pomnik został zbudowany w 1979 roku, w 40. rocznicę obrony Warszawy. Wykonany z surowego betonu monolitycznego w postaci trzech brył, ustawionych w poprzek ul. Grójeckiej, w miejscu historycznej barykady. Bryły tworzą olbrzymie cyfry odpowiadające datom: po lewej 8.IX – data budowy barykady, pośrodku 1939 – rok obrony Warszawy, po prawej 27.IX – data zawieszenia broni. Dwie boczne bryły są ustawione równolegle do osi ul. Grójeckiej, środkowa bryła – prostopadle do osi. Pomnik jest skierowany na południe i jest widoczny zwłaszcza dla kierowców wjeżdżających ulicą Grójecką do Warszawy. Na pomniku, szczególnie na jego środkowej części, umieszczono ponad 40 tablic pamiątkowych, nie przewidzianych w projekcie.

           Tradycyjnie, 8.09.2018 r. o g. 17.00  rozpoczęła się uroczystość z wojskową asystą honorową, upamiętniająca tamte, dramatyczne czasy. Jako pierwsza głos zabrała pani Katarzyna Łęgiewicz -burmistrz Ochoty, a następnie pan Jan Józef Kasprzyk – po. Szefa Urzędu ds. Kombatantów i osób Represjonowanych. Udział wzięło bardzo dużo różnych delegacji władz, szkół, organizacji pozarządowych (zwłaszcza harcerzy). Nasze Koło reprezentowała delegacja: st.chor.szt. Jan  Mazur – przewodniczący, por. Ludwik Bender – weteran walk na froncie II wojny światowej oraz Jadwiga Łuczak – żona oficera.

Foto: Jan Dźwigała, Mariusz Twardowski
Opracowanie: Jan Dźwigała

74. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego

          W dniu 1 sierpnia o g. 9.00 rozpoczęła się jedna z wielu zaplanowanych na ten dzień uroczystości z okazji 74. Rocznicy Wybuchu Powstania Warszawskiego poprzez złożenie kwiatów przy tablicy na ulicy Filtrowej 68 – dawnej siedziby konspiracyjnej kwatery Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej – upamiętniającej podpisanie przez gen. Antoniego Chruściela „Montera” – dowódcę Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej – rozkazu rozpoczęcia Powstania Warszawskiego. Wiązankę kwiatów złożyła w imieniu Koła Nr 6 delegacja w składzie: płk dypl. Zbigniew Wrona – przewodniczący delegacji, Joanna ZatorskaMiller i Jadwiga Łuczak.

Opracowanie i foto:
Jan Dźwigała

74. rocznica

         Przy pięknej pogodzie, w dniu 21 lipca o godz. 12,00 przed Pomnikiem Żołnierza I Armii Wojska Polskiego na skwerze przy ul. gen. Andersa 13 w Warszawie odbyła się uroczystość związana z 74 rocznicą powołania „Jednolitego Odrodzonego Wojska Polskiego”. Nastąpiło to na mocy Dekretu Nr 3 Krajowej Rady Narodowej z dnia 21 lipca 1944 r.
Organizatorami tego spotkania byli:
– Stowarzyszenie Tradycji Ludowego Wojska Polskiego im. gen. Zygmunta Berlinga;
– Stowarzyszenie Współpracy Polska – Wschód Oddział Mazowiecki;
– Koło Nr 6 im. Żołnierzy 2 Armii WP przy Dowództwie Garnizonu Warszawa.
Okolicznościowe przemówienie wygłosił prezes STLWP – mjr Kazimierz Rdzanek.
Na zakończenie uroczystości przed pomnikiem złożono wieńce i wiązanki kwiatów.
Naszej delegacji przewodniczył płk Jerzy Gąska. W składzie naszej delegacji były:  kol. Joanna Zatorska – Miller i kol Jadwiga Łuczak.
Wśród widzów – uczestników uroczystości byli także: por. Ludwik Bender, st.chor.szt. Jan Mazur i mjr Jan Dźwigała.
Na uwagę zasługuje udział w tej uroczystości sekretarza generalnego naszego Związku – płk Henryka Budzyńskiego i płk Aleksandra Kubackiego byłego wiceprezesa ZG oraz sekretarza Mazowieckiego Zarządu Wojewódzkiego – ppłk Artura Malinowskiego.

Prezes Koła nr 6
mjr Jan Dźwigała

95. Urodziny gen armii Wojciecha Jaruzelskiego

           6 lipca br. przypadły 95. urodziny Wielkiego Polaka, Ministra Obrony Narodowej gen. armii Wojciecha Jaruzelskiego. Na tę okoliczność przybyły przed mogiłę Generała liczne delegacje aby złożyć hołd Naszemu Byłemu Dowódcy. Wśród nich nie mogło zabraknąć delegacji i naszego Koła, którego Generał był przyjacielem. Po przemówieniach zostały złożone kwiaty i zapalono znicze.
Nasze  koło było reprezentowane przez: Jadwigę Łuczak, Joannę Zatorską – Miler, małżeństwo Krystynę i Tadeusza Bomze, Ludwika Bendera, Jana Mazura i Jana Dźwigałę.

Foto i opracowanie:
Jan Dźwigała

Wizyta u Kol. Zofii Mrozowicz – Baki

W dniu 6 lipca br. delegacja zarządu Koła: Marzena i Jan Dźwigałowie – odwiedziła w domu naszą koleżankę Zosię Mrozowicz – Bakę. Okazją były „okrągłe” – 90. urodziny oraz imieniny Zosi, które obchodziła w maju.
Prezes wręczył dostojnej gospodyni z tych okazji, przygotowane przez naszego sekretarza, pamiątkowe dyplomy. Poinformował także o przyznaniu na te okoliczności Krzyża Złotego Związku Żołnierzy Wojska Polskiego, który z upoważnienia Kapituły jej wręczył. Delegacja złożyła gospodyni serdeczne życzenia zdrowia i wszelkiej pomyślności oraz zaprosiła ją na wrześniowe zebranie Koła.

Opracowanie i foto:
Marzena Dźwigała

Dzień Obrońcy Ojczyzny

22.02.2018 r. o g. 11.00, w przeddzień święta państwowego Federacji Rosyjskiejna Cmentarzu Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich w Warszawie odbyła się, w ramach upamiętnienia tego święta, ceremonia złożenia wieńców i kwiatów przed pomnikiem Żołnierzy Radzieckich, którzy polegli w walkach o wyzwolenie naszej Stolicy i naszej Ojczyzny w latach 1944 – 1945.

Powyższą uroczystość zorganizował Ambasador Federacji Rosyjskiej w Polsce. W Obchodach Dnia Obrońcy Ojczyzny uczestniczyli przedstawiciele ambasady Federacji Rosyjskiej i ambasady Białorusi oraz licznie zgromadzeni Rosjanie będący w Polsce i warszawiacy. Udział wzięli również przedstawiciele polskich organizacji kombatanckich, związkowych i stowarzyszeń społecznych.

Dzień Obrońcy Ojczyzny wywodzi się z czasów ZSRR. Święto to zostało ustanowione w 1922 roku jako Dzień Armii Czerwonej i Floty, kiedy to oficjalnie zostało ogłoszone powstanie Armii Czerwonej w 1918 roku. Po rozpadzie ZSRR, od 1991 roku święto to, jest obchodzone jako Dzień Rosyjskiej Armii i Floty Wojennej. Obecnie jest świętem państwowym Rosji, Białorusi i w państwach Wspólnota Niepodległych Państw. Dzień ten uważany jest za święto wojska. Poświęcony jest żołnierzom, weteranom i bohaterom drugiej wojny światowej, wszystkim „obrońcom ojczyzny”.

Ceremonia odbyła się przy asyście pocztów sztandarowych wystawionych przez Stowarzyszenia. Nasze koło reprezentowali: por. Józef Kmera, por. Ludwik Bender i Joanna Zatorska – Miller.

Opracowanie i foto: Jan Dźwigała

Obchody 73. rocznicy wyzwolenia Warszawy

            W 2018 r. obchody rocznicowe organizował w stolicy Zarząd Główny Związku Żołnierzy Wojska Polskiego przy wydatnym współudziale Stowarzyszenia Tradycji Ludowego Wojska Polskiego im. gen. Zygmunta Berlinga oraz naszego Koła.

W dniu 17 stycznia o godzinie 10.00 w uroczystości przed Pomnikiem Żołnierza 1 Armii WP przy ul. gen. Andersa brało udział kilkanaście pocztów sztandarowych wśród których był i nasz. Odegrany został hymn państwowy. Przemówienie okolicznościowe wygłosił prezes ZG – płk Marek Bielec. W jego skład naszego pocztu weszli: płk Jerzy Gąska – dowódca, st. chor. szt. Andrzej Utkowski – sztandarowy i płk Eugeniusz Szulfer– asystent. Na zakończenie delegacje różnych urzędów i organizacji, przy łoskocie werbli,   złożyły  przed  pomnikiem  wieńce  i  wiązanki  kwiatów.  Wiązankę  od  Koła  Nr 6   złożyli:   st.chor.szt. Stanisław Pieczara – I wiceprezes w towarzystwie członkini Koła – Joanny Zatorskiej– Miller oraz prezesa honorowego Mazowieckiego Zarządu Wojewódzkiego – płk. Bogdana Millera. Wśród publiczności było jeszcze kilkanaście osób, członków naszego Koła.

O godz.12.00 na Cmentarzu Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich przy ul. Żwirki i Wigury w Warszawie odbyła się uroczystość. Po odegraniu hymnów państwowych Polski i Federacji Rosyjskiej wieńce i kwiaty, przy łoskocie werbli złożyły różne delegacje. Na pierwszym miejscu była delegacja ambasady Federacji Rosyjskiej w Polsce pod przewodnictwem ambasadora nadzwyczajnego – pana SergeyaAndreeva . Obecna była delegacja naszego Koła w składzie: st. chor. szt. Jan Mazur i Joanna Zatorska – Miller. Uroczystością kierował wiceprezes ZG – płk Henryk Budzyński
              O godz. 14.00 przed Pomnikiem „NIKE” przy ul. Nowy Przejazd w Warszawie odbyła się także uroczystość poświęcona tej rocznicy. Złożono tam wieńce i wiązanki kwiatów. Nasze Koło było reprezentowane przez sekretarza zarządu, a jednocześnie skarbnika – członka prezydium ZMZ – mjr. Edwarda Binkowskiego.

Opracowała: Joanna Zatorska- Miller
Foto: J. Dźwigała i E. Binkowski

11 listopad 2017 r.

       W dniu 11 listopada 2017 roku z okazji 99. rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodległości, Rada i Zarząd Dzielnicy Ochota m. st. Warszawy oraz Proboszcz Parafii św. Jakuba zaprosili na uroczyste patriotyczne spotkanie oraz uroczystą Mszę Świętą w intencji Ojczyzny mieszkańców Warszawy do kościoła św. Jakuba przy ul. Grójeckiej 38 (plac Narutowicza). Spotkanie odbyło się z udziałem pocztów sztandarowych Harcerzy, Kombatantów i mieszkańców Ochoty o godz. 13.00.
Po Mszy o godz. 14.00 odbył się Koncert Patriotyczny w wykonaniu Chóru Katedry Rzymsko–Katolickiej we Lwowie pod dyrekcją Bronisława Pacana. W programie wykonano pieśni patriotyczne i narodowe. Po każdej pieśni publiczność biła brawa. Wszystkim bardzo się podobało. Pożegnania były na stojąco.
Na zakończenie uroczystości pod pomnikiem Pierwszego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Gabriela Narutowicza zostały złożone kwiaty i wieńce. Pomnik rozświetliło mnóstwo zniczy.
Z naszego Koła Nr 6 im. Żołnierzy 2 Armii Wojska Polskiego Związku Żołnierzy Wojska Polskiego uczestnikiem uroczystości patriotycznej był nasz kolega por. Bender Ludwik.

Treść rozkazu z fotki:
„Rozkazem Naczelnego Dowódcy Wojsk Armii Czerwonej Marszałka Stalina z dnia 23 kwietnia 1943 roku skierowanym do Dowódcy 1. Ukraińskiego Frontu Marszałka Związku Radzieckiego Iwana Koniewa za przerwanie silnie wzmocnionej linii obrony Niemców nad rzeką Nissa i posunięcie się naprzód na terytorium Niemiec na 60 km i zdobycie całego szeregu miejscowości, wszystkim żołnierzom 2-giej Armii Polskiej pod dowództwem gen. dyw..Świerczewskiego, w tej liczbie i Wam, uczestnikowi walk o przerwanie frontu nad Nissą – było wyrażone podziękowanie dla  kanoniera Bender Ludwika”.

ze wspomnień por. Bender Ludwika
opracował Edward Binkowski

PRZEPIĘPKNY JUBILEUSZ PPŁK. ADAMA GRZEŚKOWIAKA

Urodził się 07.11.1922 r. w Dobrzankowie gm. i pow. Przasnysz. Jego tata posiadał 7 ha gospodarstwo. Do 1939 r. chodził do szkoły, pomagał w gospodarstwie. W 1941 r. został przymusowo wywieziony do Prus i pracował przymusowo w stoczni remontowej w Pillau (obecnie Bałtijsk). W listopadzie 1944 r. udało mu się stamtąd uciec. W marcu 1945 r. ochotniczo zgłosił się do wojska. Rejonowa Komenda uzupełnień skierowała go do Oficerskiej Szkoły Broni Pancernej. Po jej ukończeniu w kwietniu 1946 r. został skierowany do WBW Gdańsk (później przemianowany na 13 pułk KBW) i wyznaczony na stanowisko dowódcy plutonu broni pancernej w kompanii zwiadu. Z uwagi na brak odpowiedniego sprzętu, po krótkim przeszkoleniu, został wyznaczony na dowódcę grupy zaporowej na dworcu Gdańsk Główny. Funkcję tę pełnił do jesieni 1946 r. Tam spotkał się po raz pierwszy z działalnością wrogiego podziemia. W tym czasie, obok wrogiej działalności Niemców tam zamieszkałych, aktywną działalność przejawiał Upaszko. Jego placówka zatrzymała wielu przestępców, którzy przez porty w Gdańsku i Gdyni usiłowali zbiec za granicę, jak również zlikwidowała wiele jednostek broni i amunicji. Pod koniec marca 1947 r. jego batalion został przerzucony w rejon województwa rzeszowskiego, gdzie wszedł w skład Grupy Operacyjnej „Wisła”. Batalion wielokrotnie zmieniał dyslokacje otrzymując coraz to nowe zadania i rejony odpowiedzialności, prowadząc rozpoznanie i przeczesywanie terenu, likwidując mniejsze grupy band i ich meliny. Rankiem 19.06.1947 r. w Woli Michowskiej otrzymał zadanie udania się z plutonem w rejon pasma gór Chryszczata. Tu podczas walki z banderowcami jego oddział został dotkliwie rozbity, a on sam ciężko ranny (trafiony pięcioma kulami). Po ewakuacji trafił na długie leczenie. Prawa ręka jest niesprawna do dziś. W 1949 r. trafił do pracy w łódzkiej jednostce KBW, gdzie do 1959 r. brał udział w zabezpieczaniu transportowym wszystkich operacji prowadzonych przez tę jednostkę. W 1959 r. przeniesiono go na kierownika garnizonowej stacji obsługi samochodów KBW w Warszawie.
W 1970 r. został zwolniony ze służby ze względów zdrowotnych. Za udział w walkach został odznaczony uchwałą Rady Państwa – Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. Ponadto odznaczony został Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Walecznych i wieloma innymi odznaczeniami. Po wyjściu z wojska podjął pracę w PKS. Tam przepracował 19 lat. Aktywnie włączył się w tworzenie Koła Oficerów Rezerwy przy DZJZ MON, a następnie w tworzenie Koła Nr 6 Związku Byłych Żołnierzy Zawodowych   i Oficerów Rezerwy   Wojska Polskiego (obecne Koło Nr 6 ZŻWP).
Za działalność społeczną w naszym Związku uhonorowany został: Odznaką Honorową „Za Zasługi dla ZBŻZiORWP”, Brązową i Złotą Odznaką „Za Zasługi dla ZŻWP” oraz wpisem do Księgi Honorowej ZŻWP i wieloma innymi odznaczeniami.
Był przykładnym mężem nieżyjącej już żony Jadwigi z d. Lewandowska. Jest ojcem dwojga dzieci (Teresa i Grzegorz), dziadkiem dla czterech wnuków (Andrzej, Bartek, Mikołaj, Witold) i pradziadkiem dla pięciorga prawnucząt (Amelia, Antoni, Julia, Oliwia, Zofia).

W dniu urodzin Dostojnego Jubilata, w jego mieszkaniu na Mokotowie w Warszawie, odwiedziła Go delegacja naszego Koła w składzie: prezes – mjr Jan Dźwigała, sekretarz – mjr Edward Binkowski, skarbnik – Marzena Dźwigała, zastępca przewodniczącego komisji rewizyjnej – Zofia Powałka-Binkowska. Jubilat uhonorowany został listem gratulacyjnym od Prezesa Zarządu Głównego i Sekretarza Generalnego Zarządu Głównego naszego Związku oraz pamiątkową plakietką z fotografią Jubilata wraz z dedykacją od wszystkich członków Koła. Po części oficjalnej był słodki poczęstunek przygotowany przez córkę Jubilata Teresę oraz moc ciepłych rozmów i wspomnień.

„Żyj nam długo dostojny Jubilacie, Kolego Adamie, Panie Pułkowniku, nasz Bohaterze! Dziękujemy Ci za wszystko, szczególnie za to, że nie szczędziłeś krwi naszej ukochanej Ojczyźnie!”

Opracowanie na podstawie wspomnień Jubilata zredagował Jan Dźwigała.
Foto: Marzena Dźwigała.